Nhiễm trùng tiết niệu có thể xảy ra ở tất cả các bộ phận trong hệ tiết niệu , có thể gặp ở trẻ em , thanh niên , người cao tuổi và ở cả 2 giới.

Nhiễm trùng tiết niệu, bệnh chẳng chừa ai - Hình 1

Ảnh minh họa

Nhiễm trùng tiết niệu là gì?

Đó là tình trạng nhiễm trùng cấp hoặc mạn tính của các bộ phận trong hệ tiết niệu : thận (nơi sản xuất ra nước tiểu), niệu quản (2 ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang), bàng quang (nơi chứa nước tiểu), niệu đạo (ống dẫn nước tiểu từ dưới bàng quang ra ngoài qua lỗ tiểu).

Ở nam giới còn có thêm tuyến tiền liệt (là 1 tuyến bọc quanh niệu đạo ở ngay dưới cổ bàng quang). Vi khuẩn thường gặp là loại vi khuẩn có nguồn gốc từ đường tiêu hóa (Entérobacteries): Eschrichia Coli (80%), Proteus mirabilis (là loại vi khuẩn dễ tạo ra sỏi), Enterobacter, Citrobacter…

Nhiễm trùng tiết niệu (NTTN) được chia làm 2 loại: NTTN cao (viêm thận bể thận, viêm niệu quản, ứ mủ thận, áp xe thận) và NTTN thấp ( viêm bàng quang , viêm niệu đạo , viêm tuyến tiền liệt , viêm tinh hoàn ). Ở phụ nữ, do cấu tạo giải phẫu, rất hay gặp viêm bàng quang . Trong khi đó, viêm tuyến tiền liệt , viêm tinh hoàn hay gặp ở nam giới.

Nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và cách dự phòng nhiễm trùng tiết niệu

Nước tiểu là môi trường thuận lợi cho sự sinh sôi phát triển của các loại vi khuẩn nói trên. Khi số lượng vi khuẩn trong nước tiểu đạt số lượng cao sẽ gây nhiễm trùng tiết niệu .

Ở phụ nữ: Việc lau tại chỗ từ sau ra phía trước sau khi đi vệ sinh dễ gây nhiễm trùng tiết niệu do đã kéo vi khuẩn có trong phân từ hậu môn đến lỗ tiểu. Do vậy nên thay đổi thói quen này và lau từ phía trước ra sau.

Nên đi tiểu ngay sau khi giao hợp (để đào thải ngay vi trùng vừa mới chui vào niệu đạo do động tác giao hợp gây ra).

Tránh táo bón: sự ứ đọng phân lâu ngày trong trực tràng là nguồn cung cấp vi trùng dồi dào.

Với những trường hợp viêm bàng quang tái phát ở phụ nữ (>3 lần /năm) phải được khám tại chỗ bộ phận sinh dục ngoài để phát hiện và xử lý các nguyên nhân do bất thường giải phẫu (hẹp lỗ tiểu, túi thừa niệu đạo…). Tỷ lệ hẹp lỗ tiểu gây viêm bàng quang tái phát do luồng trào ngược nước tiểu từ niệu đạo lên bàng quang rất hay gặp và phẫu thuật tạo hình lỗ tiểu luôn đem lại kết quả tốt.

Ở nam giới: Trước 50 tuổi, NTTN thường gặp là viêm niệu đạo do quan hệ tình dục không an toàn.

Ở đàn ông cao tuổi, nhiễm trùng tiết niệu thường gặp nhất liên quan đến bệnh phì đại tuyến tiền liệt gây chèn ép niệu đạo gây tắc dưới cổ bàng quang dẫn đến sự ứ đọng nước tiểu.

Tất cả những nguyên nhân gây tắc, cản trở việc thoát nước tiểu đều là những yếu tố quan trọng gây NTTN: sỏi, hẹp niệu quản, chèn ép đường tiết niệu, xơ cứng cổ bàng quang, phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo…

Ngoài ra, những rối loạn điều hòa thần kinh bàng quang, những tình trạng nhiễm trùng của các cơ quan lân cận (phụ khoa, hậu môn trực tràng) cũng là nguyên nhân gây NTTN.

trẻ em : Đứng trước tình trạng NTTN ở trẻ em thì việc làm đầu tiên là phải tìm ngay nguyên nhân, hay gặp nhất là các dị dạng tiết niệu bẩm sinh và điều trị nguyên nhân đó: luồng trào ngược bàng quang – thận, thận niệu quản đôi, van niệu đạo sau…

Triệu chứng của nhiễm trùng tiết niệu

Đôi khi, nhiễm trùng tiết niệu không có triệu chứng gì, nhất là ở người cao tuổi , ngoài sốt đơn thuần. Xét nghiệm nước tiểu có nhiều bạch cầu và nitrit. Cấy nước tiểu giúp xác định loại vi trùng và kháng sinh đồ rất hữu dụng cho việc lựa chọn kháng sinh hiệu quả nhất.

Viêm bàng quang thể hiện với tiểu buốt và tiểu dắt, tiểu máu. Nước tiểu đục, hôi. Thường kèm đau vùng bụng dưới.

Viêm niệu đạo có biểu hiện như viêm bàng quang và có thể kèm theo có mủ chảy ra từ lỗ tiểu.

Viêm thận, bể thận là 1 bệnh cảnh nhiễm trùng nặng nề với sốt cao 39-40 độ C, kèm theo rét run, toàn trạng suy sụp. Đau vùng thắt lưng. Khám vùng thận có phản ứng. Có thể kèm theo các dấu hiệu tiểu tiện bất thường như trong viêm bàng quang.

Viêm tuyến tiền liệt có các triệu chứng tiểu buốt, tiểu gấp, tiểu dắt nhưng mỗi lần đi tiểu chỉ với số lượng ít. Đồng thời bệnh nhân luôn có sốt cao, rét run, hội chứng cúm với đau mỏi cơ, nước tiểu có thể đục và thậm trí có mủ chảy qua niệu đạo. Đặc biệt là khi thăm khám trực tràng sẽ thấy tuyến tiền liệt rất đau. Có thể có cầu bàng quang.

Tiến triển của nhiễm trùng tiết niệu

NTTN có thể dẫn đến các diễn biến xấu.

NTTN thấp (viêm bàng quang, viêm niệu đạo) nếu điều trị muộn hoặc điều trị không hiệu quả sẽ diễn biến thành nhiễm trùng tiết niệu cao gây viêm thận bể thận.

Tất cả các NTTN có sốt (viêm thận bể thận, viêm tuyến tiền liệt ) có thể dẫn đến biến chứng nhiễm trùng máu (vi trùng xâm nhập máu) với nguy cơ sốc nhiễm trùng rất nguy hiểm đến tính mạng cần phải được hồi sức tích cực.

Nhiễm trùng có thể gây áp xe thận, hủy hoại thận hoặc theo chiều hướng khác dẫn đến suy chức năng thận.

Viêm tuyến tiền liệt có thể gây biến chứng đặc hiệu là bí tiểu cấp tính hoặc viêm tinh hoàn.

Với phụ nữ có thai, tất cả các dạng NTTN đều nguy hiểm cho mẹ và cả thai nhi với nguy cơ sảy thai hoặc đẻ non.

Điều trị nhiễm trùng tiết niệu

Nguyên tắc cơ bản trong điều trị NTTN là: Kháng sinh Uống nhiều nước Xử lý yếu tố nguy cơ. Cơ thể con người có một phản ứng tự nhiên chống lại NTTN một cách hiệu quả nhờ việc tăng bài tiết nước tiểu để làm loãng số lượng vi trùng và tăng khả năng đào thải nước tiểu kèm theo vi trùng. Do vậy, điều trị và ngăn ngừa NTTN là uống nhiều nước (trên 2 lít/ngày) và đi tiểu thường xuyên. Dùng thuốc phải tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ.

Nhiễm khuẩn đường tiết niệu gặp ở cả 2 giới và mọi lứa tuổi.

Nhiễm trùng tiết niệu gây viêm thận, bể thận.

Nếu nước tiểu vừa đậm màu vừa nặng mùi, có thể bạn đang bị 4 loại bệnh “hỏi thăm”

Một số dấu hiệu lạ từ nước tiểu cũng là biểu hiện ngầm cảnh báo những căn bệnh về gan, thận mà bạn không nên chủ quan bỏ qua.

Thông thường, nước tiểu của người khỏe mạnh thải ra sẽ là chất lỏng có màu vàng nhạt, trong suốt, không có mùi nồng đặc biệt. Tuy nhiên, nếu bạn thường thấy nước tiểu thải ra có màu vàng đậm, đi kèm với mùi hôi tanh khó chịu thì đừng chủ quan bỏ qua.

Chỉ cần bạn thay đổi lối sống hay duy trì những thói quen ăn uống thiếu lành mạnh là nước tiểu đã có sự thay đổi khác thường. Dưới đây là những vấn đề sức khỏe mà bạn có thể đang gặp phải khi thấy hiện tượng nước tiểu có màu vàng đậm kèm theo mùi hôi tanh.

1. Do nhiễm trùng đường tiết niệu

Nếu không chú ý thói quen vệ sinh hoặc chăm sóc không kỹ vùng dưới thì tình trạng nước tiểu có màu vàng đậm phần lớn là do nhiễm trùng đường tiết niệu. Một khi bị nhiễm trùng đường tiết niệu, ngoài tình trạng nước tiểu có màu vàng kèm theo các triệu chứng như tiểu gấp, tiểu nhiều lần, trường hợp nặng còn thấy đau buốt khi đi tiểu hoặc thậm chí là tiểu không tự chủ.

Nếu nước tiểu vừa đậm màu vừa nặng mùi, có thể bạn đang bị 4 loại bệnh hỏi thăm - Hình 1

2. Do mắc bệnh gan và thận

Nếu gan bị tổn thương thì chức năng gan cũng sẽ bị ảnh hưởng, trong trường hợp bình thường, nếu không kịp thải độc và rác thải thì nguy cơ viêm gan dẫn đến hiện tượng nước tiểu đổi màu sẫm như nước trà cũng sẽ xảy ra. Ngoài ra, nếu chức năng thận bị tổn thương và không phân giải được bilirubin khi đi tiểu thì nước tiểu cũng có thể chuyển sang màu vàng sẫm.

Nếu nước tiểu vừa đậm màu vừa nặng mùi, có thể bạn đang bị 4 loại bệnh hỏi thăm - Hình 2

3. Do mắc bệnh viêm tuyến tiền liệt

Đối với các bạn nam, nếu nước tiểu thường xuyên có màu vàng đậm thì cần cẩn thận với nguy cơ bị viêm tuyến tiền liệt. Do lúc này, niệu đạo đang bị kích thích nên khi đi tiểu có thể gặp phải các triệu chứng như ngứa ran, đi tiểu ra màu vàng đậm, kèm theo mùi hôi. Hiện tượng này mà tiếp diễn thường xuyên thì bạn nên chủ động đi khám và điều trị càng sớm càng tốt.

Nếu nước tiểu vừa đậm màu vừa nặng mùi, có thể bạn đang bị 4 loại bệnh hỏi thăm - Hình 3

4. Do bị viêm niệu đạo

Nước tiểu mà có màu vàng đậm liên tục cũng có thể liên quan đến bệnh viêm niệu đạo. Khi niêm mạc niệu đạo bị viêm, người bệnh sẽ gặp phải cảm giác đau buốt khi đi tiểu, kèm theo các triệu chứng như tiểu nhiều, tiểu ra máu. Trong trường hợp này, bạn đừng chậm trễ mà hãy nhanh chóng tới bệnh viện để nhờ các chuyên gia tư vấn cụ thể.

Nếu nước tiểu vừa đậm màu vừa nặng mùi, có thể bạn đang bị 4 loại bệnh hỏi thăm - Hình 4

LEAVE A REPLY